Depresja mlodzieńcza - odsłona szósta
Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego – 10 października!
ROZPOZNANIE DEPRESJI JEST ROZPOZNANIEM LEKARSKIM, MOŻE JE ZATEM POSTAWIĆ WYŁĄCZNIE LEKARZ, docelowo powinien być to psychiatra bądź psychiatra dzieci i młodzieży.
Nie istnieje żaden pewny i prosty sposób na rozpoznanie u siebie lub osoby bliskiej depresji, KAŻDORAZOWO POTRZEBNA JEST OPINIA SPECJALISTY.
W kontekście zaburzeń psychicznych dwie najważniejsze formy leczenia to przede wszystkim FARMAKOTERAPIA (czyli leczenie lekami) oraz PSYCHOTERAPIA (oddziaływania inne niż lekowe i zabiegowe).
Ponadto istnieją rozmaite zabiegi stosowane w leczeniu depresji (elektrowstrząsy, fototerapia, magnetyczna stymulacja przezczaszkowa, stymulacja nerwu błędnego).
Istnieje wiele leków przeciwdepresyjnych, których działanie nie polega na wywoływaniu uczucia szczęścia, a raczej na swoistym zwalczaniu opisanych wyżej objawów depresji. Poprawiają nastrój, zwiększają napęd i działanie przeciwlękowe. Rezultaty te nie występują natychmiastowo, ani jednocześnie po zażyciu tabletki. Większość leków przeciwdepresyjnych rozwija swoje poszczególne działania sekwencyjnie w ciągu 14-21 dni.
Poprawie w przebiegu leczenia ulega najpierw napęd (psychiczne i ruchowe), a dopiero następnie nastrój. Zdarza się też że leki zwiększające napęd powodują przejściowo uczucie niepokoju w pierwszych dniach kuracji. Ulotki informacyjne dołączone do leków często mówią, że „lek zwiększa ryzyko działań samobójczych”. Warto wiedzieć, że leki przeciwdepresyjne nie powoduj ą powstania myśli samobójczych, a działają na nie w opisanych wyżej mechanizmach, ostatecznie w ramach postępu leczenia myśli samobójcze zanikają wraz z innymi objawami.
Warto wspomnieć, że leki przeciwdepresyjne:
- nie zmieniają osobowości,
- nie wywołują uzależnienia,
- raz wprowadzone do leczenia nie wymagają ciągłego przyjmowania (po ustaniu leczenia),
- nie powodują „uodpornienia się” na nie,
- są w większości mało toksyczne, ale ich nadużycie może wywołać zatrucia, nie wolno łączyć ich z alkoholem,
- nie są lekarstwem na całe zło, ale pomagają pozbyć się przynajmniej części objawów depresji, co jest ułatwieniem w rozwiązywaniu problemów innych niż te natury psychicznej.
Obok leków przeciwdepresyjnych, psychiatra po rozpoznaniu lekarskim pacjenta, może jeszcze zastosować stabilizujące nastrój, leki uspokajające, czy, jeżeli to właściwe, leki przeciwpsychotyczne.
Obok farmakoterapii ważna jest też psychoterapia. To wbrew pozorom stara metoda leczenia, jej początki sięgają VIII wieku naszej ery. Pierwszą europejską klinikę psychoterapii stworzono w XIX wieku. Istnieją dowody naukowe na jej skuteczność w leczeniu zaburzeń psychicznych. Udowodniono również, że zmienia ona fizycznie mózg, czyli wywiera trwały efekt leczniczy. Istnieje wiele nurtów psychoterapeutycznych (sposobów rozumienia i pracy w psychoterapii). Warto wspomnieć o nurcie systemowym, który ma szczególne znaczenie w leczeniu osób młodych. Praca w nurcie systemowym (terapia rodzinna) polega na wspólnych rozmowach terapeuty z rodziną (właściwie domownikami), podczas których dąży się do poprawy komunikacji w rodzinie oraz wspólnego działania w kierunku rozwiązania problemów. Większość problemów psychicznych u młodzieży jest niejako osadzona w ich systemie (czyli środowisku domowym), więc zmiana nie może się obyć bez pracy ze środowiskiem pacjenta.
Co warto pamiętać o psychoterapii:
- to nie tylko okazja do wygadania się,
- o skuteczności terapii decyduje więź, która tworzy się w jej trakcie, drugorzędne znaczenie ma nurt,
- efekt psychoterapii jest odsunięty w czasie o tygodnie a nawet miesiące od rozpoczęcia pracy, jest natomiast trwały.
Bardzo ważne są również terapie wspomagające proces leczenia. Np. wszelkie terapie zajęciowe: muzykoterapia, arteterapia, hipoterapia itd. Pomocne są też treningi i techniki relaksacyjne.
WAŻNE:
1. TELEFON ZAUFANIA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY – 116 111 (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę)
Telefon jest anonimowy, bezpłatny i dyskretny. Konsultantami są psychologowie i pedagodzy. Telefon działa codziennie, 7 dni w tygodniu przez 24 godziny.
2. TELEFON ZAUFANIA RZECZNIKA PRAW DZIECKA DLA DZIECI, MŁODZIEŻY I MŁODYCH DOROSŁYCH (do 25 r. życia) – 800 12 12 12
Bezpłatny, działa codziennie, 7 dni w tygodniu przez 24 godziny. Konsultanci udzielają wsparcia psychologicznego.
3. TELEFON ZAUFANIA MŁODYCH STOP DEPRESJI - DLA DZIECI, MŁODZIEŻY I MŁODYCH DOROSŁYCH (do 25 r. życia) – 22 484 88 04 (Fundacja ITAKA)
Dostępny od poniedziałku do soboty w godz. od 11.00 do 22.00
Materiał ukazuje się w ramach projektu "Pomoc dla rodziny - wzmacnianie kompetencji rodzicielskich i prawidłowych postaw poprzez przeprowadzenie warsztatów grupowych dla rodziców z problemami wychowawczymi". Projekt ten został nagrodzony w otwartym konkursie Powiatu Gostyńskiego „Pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie szans tych rodzin i osób”. Dzięki termu projekt uzyskał grant z Powiatu Gostyńskiego. Projekt jest też realizowany ze środków własnych Stowarzyszenia „DZIECKO” i przy wsparciu rzeczowym PCPR w Gostyniu.
Wykorzystano materiał własny i materiał Ministerstwa Zdrowia